Etholiad y Senedd 2026

Cynhelir etholiad nesaf y Senedd ddydd Iau 7 Mai 2026. Mae yna lawer y gallwch chi ei wneud i gymryd rhan.

Nawr yw'r amser hollbwysig i bobl â Parkinson’s a'u rhwydweithiau cymorth yng Nghymru i sicrhau bod y genhedlaeth nesaf o Aelodau'r Senedd (ASau) yn deall ac yn blaenoriaethu eu hanghenion.

Pam mae etholiad y Senedd yn bwysig?

Mae'r rhan fwyaf o'r materion sy'n effeithio ar eich bywyd bob dydd wedi'u datganoli. Mae'r rhain yn cynnwys gofal iechyd (gan gynnwys gwasanaethau'r GIG), gofal cymdeithasol, trafnidiaeth a thai. Mae hyn yn golygu bod Llywodraeth Cymru yn gyfrifol am gymryd camau i weithredu ar y materion hyn, ac mae'r Senedd yn goruchwylio'r hyn y mae'r llywodraeth yn ei wneud. Dyna pam ei bod hi'n hanfodol bod pob plaid wleidyddol ac ymgeisydd yn deall y materion sydd bwysicaf i chi.

Mae pleidiau eisiau eich pleidlais. Mae ymgeiswyr eisiau clywed eich pryderon. Ac os cânt eu hethol, byddant yn aml yn ymrwymo i gymryd camau gweithredu ar y materion sy'n bwysig i chi..

Mae newidiadau sylweddol o ran sut rydym yn pleidleisio yn etholiad y Senedd eleni, a beth fydd y canlyniadau'n ei olygu. Er enghraifft:

• Bydd 96 o Aelodau'n cael eu hethol yn lle'r 60 presennol.
• Mae system bleidleisio newydd sy'n golygu eich bod yn pleidleisio dros blaid wleidyddol neu ymgeisydd annibynnol, yn hytrach na phobl unigol.
• Bydd gan Gymru 16 etholaeth yn lle 40. Bydd gan bob un o'r etholaethau newydd hyn chwe Aelod.

Gallwch ddarllen mwy am y newidiadau hyn ar dudalen we Newidiadau i Etholiadau ac Aelodau'r Senedd

Beth alla i ei wneud?

Mae yna lawer o gamau syml y gallwch eu cymryd i wneud gwahaniaeth:

• Rhaid i bawb sydd eisiau pleidleisio fod ar y gofrestr etholiadol. I wneud hynny, rhaid i chi ymweld â thudalen cofrestru i bleidleisio Llywodraeth y DU a chofrestru i bleidleisio erbyn dydd Llun 20 Ebrill 2026. Fel arall, gallwch ddod o hyd i'r dudalen drwy chwilio am “cofrestru i bleidleisio yn y DU” mewn peiriant chwilio fel Google.
• Defnyddiwch eich pleidlais, boed yn bersonol neu drwy'r post neu drwy ddirprwy. Ni waeth pwy rydych chi'n pleidleisio drosto, mae'n hanfodol eich bod chi'n pleidleisio i wneud i'ch llais gyfrif.
• Paratowch ar gyfer ymgyrchwyr drwy arddangos ein poster etholiad dwy ochr gartref, a gofyn cwestiynau syml pan fydd ymgyrchwyr yn galw draw i ddangos bod Parkinson’s yn bwysig.

Mae gennym adnoddau i'ch helpu i rannu eich llais, gan gynnwys pecyn etholiad a phoster ymgyrchu.

Sut i bleidleisio

Gwnewch yn siŵr eich bod yn barod i ddweud eich dweud yn etholiad nesaf y Senedd. Dyma beth sydd angen i chi ei wybod:

Gwiriwch eich bod wedi cofrestru

Rhaid i bawb sydd eisiau pleidleisio fod ar y gofrestr etholiadol. Mae cofrestru'n unigol, felly mae angen i chi gofrestru eich hun. Gallwch gofrestru ar-lein - sicrhewch bod gennych eich dyddiad geni a'ch rhif Yswiriant Gwladol yn barod.

Y dyddiad cau i gofrestru yw dydd Llun 20 Ebrill 2026.

Pleidleisiwch eich ffordd eich hun

Gallwch bleidleisio'n bersonol yn eich gorsaf bleidleisio, neu wneud cais am bleidlais bost neu ddirprwy os na allwch ddod ar y diwrnod.

• Dyddiad cau i wneud cais am bleidlais bost neu ddirprwy drwy’r post, neu i newid cais presennol: 5pm ddydd Mawrth 21 Ebrill 2026.
• Dyddiad cau i wneud cais am bleidlais dirprwy: 5pm ddydd Mawrth 28 Ebrill 2026.

Dewch o hyd i'ch gorsaf bleidleisio

Mae gorsafoedd pleidleisio ar agor 7.00am–10.00pm ddydd Iau 7 Mai 2026. Mae eich cerdyn pleidleisio yn dangos ble i bleidleisio a phryd. Os na chewch un, cysylltwch â'ch Swyddfa Gofrestru Etholiadol leol - gallwch barhau i bleidleisio'n bersonol.

Beth i fynd gyda chi

Ewch â'ch cerdyn pleidleisio os oes gennych chi un a math derbyniol o ddogfen adnabod. Byddwch yn derbyn papur pleidleisio yn rhestru ymgeiswyr ar gyfer y Senedd. Marciwch eich dewis gyda chroes (X).

Angen help?

Cysylltwch â'ch Swyddfa Gofrestru Etholiadol leol i gael canllawiau ar gofrestru, pleidleisiau post, neu bleidleisiau dirprwy.

Am ragor o wybodaeth am gofrestru a phleidleisio, ewch i dudalen y Comisiwn Etholiadol – Pleidleisio ac Etholiadau